Ngô Quyền (898–944), còn được biết đến với danh hiệu Tiền Ngô Vương, là vị anh hùng dân tộc vĩ đại nhất trong lịch sử Việt Nam. Ông là người đã đặt viên gạch đầu tiên kết thúc hơn 1.000 năm Bắc thuộc, mở ra thời kỳ độc lập lâu dài và tự chủ cho dân tộc.
1. Xuất thân và Chí khí của Người Anh Hùng
Ngô Quyền sinh ra tại làng Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội), vùng đất "địa linh nhân kiệt". Từ khi mới lọt lòng, ông đã được mô tả là người có tướng mạo khác thường, thông minh và có sức khỏe hơn người.
Sự nghiệp sớm: Ông trở thành tướng dưới quyền của Dương Đình Nghệ và được tin tưởng giao cai quản vùng đất Ái Châu (Thanh Hóa).
Mối duyên: Nhận thấy tài năng và đức độ của Ngô Quyền, Dương Đình Nghệ đã gả con gái cho ông.
2. Chiến thắng Bạch Đằng năm 938: Thiên tài quân sự
Năm 937, Kiều Công Tiễn giết chết Dương Đình Nghệ để đoạt chức Tiết độ sứ, sau đó cầu viện nhà Nam Hán. Ngô Quyền từ Ái Châu đem quân ra Bắc tiêu diệt kẻ phản nghịch và chuẩn bị đối phó với quân xâm lược.
Trận thủy chiến trên sông Bạch Đằng là minh chứng cho trí tuệ quân sự bậc thầy của Ngô Quyền. Ông đã tận dụng quy luật thủy triều để bày ra một trận đồ hiểm hóc:
| Giai đoạn | Hành động chiến thuật |
| Chuẩn bị | Sai người đóng cọc gỗ đầu nhọn bọc sắt xuống lòng sông Bạch Đằng. |
| Nhử địch | Cho thuyền nhẹ ra khiêu chiến rồi rút chạy khi thủy triều đang lên (che lấp các bãi cọc). |
| Phản công | Khi thủy triều rút, quân Ngô Quyền tổng phản công. Thuyền chiến của Nam Hán bị vướng cọc, tan vỡ và chìm đắm. |
"Chỉ trong một trận, Ngô Quyền đã phá tan hàng vạn quân Nam Hán, giết chết hoàng tử Hoằng Tháo, khiến vua Nam Hán phải từ bỏ ý định xâm lược nước ta mãi mãi."
3. Xây dựng nền Độc lập
Sau chiến thắng oanh liệt, mùa xuân năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua, chọn Cổ Loa (Kinh đô của Thục Phán An Dương Vương xưa) làm kinh đô. Việc chọn Cổ Loa mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc: khẳng định sự nối tiếp truyền thống hào hùng của cha ông và khôi phục lại vị thế độc lập của quốc gia.
Ông đã thiết lập một triều đình mới:
Quyết định bỏ chức Tiết độ sứ (một chức quan của phương Bắc).
Đặt ra các chức quan văn, võ, quy định lễ nghi trong triều.
Chỉnh đốn việc cai trị trong nước, giữ cho bờ cõi bình yên.
4. Tầm vóc lịch sử
Các sử gia đời sau luôn dành những lời trang trọng nhất khi nói về Ngô Quyền. Lê Văn Hưu trong Đại Việt sử ký toàn thư đã ca ngợi ông là người "mưu tài đánh giỏi", "làm nên công nghiệp trung hưng".
Ngô Quyền không chỉ là một vị tướng cầm quân, mà còn là một chính trị gia có tầm nhìn xa trông rộng. Ông là người kết thúc "đêm dài Bắc thuộc", mở ra một kỷ nguyên mới cho lịch sử Việt Nam.
Hy vọng bài viết này giúp bạn có cái nhìn tổng quan và sâu sắc hơn về vị "Vua của các vị vua" trong lòng người Việt.
Đăng nhận xét